PV-systeem

---

---

28 juli 2026: Slecht nieuws SDE statistieken continued, fors uitgeklede update status 1 juli 2026. Naar aanleiding van publicatie van het SDE overzicht van 1 april jl. door RVO signaleerde Polder PV reeds ernstige problemen met de informatie voorziening, die fors is ingekrompen, naar aanleiding van een uitspraak door de voorzieningen rechter over al dan niet te publiceren SDE statistiek data (WOB verzoek Financieel Dagblad), zie bericht van 30 april 2026. Ondertussen is duidelijk geworden dat er géén vermogens-data meer zullen worden gepubliceerd, noch zullen worden (na) geleverd, over de status quo van de SDE regelingen, wat een genadeschot voor de reeds jaren door Polder PV gepubliceerde, gedetailleerde statistieken is geworden. Vandaar dat vanaf de huidige publicatie van de cijfers per 1 juli dit jaar, er een fors uitgeklede versie van deze status update plaatsvindt. Met alleen cijfers over de (resterende) aantallen beschikte en gerealiseerde projecten, en enkele andere bespiegelingen. Voor een bijna volledige update tot en met april dit jaar, toen nog inclusief de zeer belangrijke capaciteits-data, zie de vorige analyse.

Genadeschot - vermogens-info definitief door RVO ge-elimineerd

Op 23 juli 2026 werd de SDE update van 1 juli 2026 door RVO gepubliceerd. Zoals al gevreesd door Polder PV (zie het "onder voorbehoud" in de introductie van het april rapport), waren, net als in de april update, de vermogens, en de maximale subsidiebedragen geschrapt, en kan er alleen iets worden gezegd over de evolutie van de aantallen project beschikkingen, en de ooit voor die plannen door RVO vastgestelde ongewijzigde, dan wel neerwaarts bijgestelde (bij kleiner dan beschikt uitvoering) maximaal uit te keren subsidie. Omdat Polder PV bij de april update bij navraag een geanonimiseerd cumulatieven lijstje per SDE regeling kreeg geleverd door RVO, kon hij het grootste deel van zijn al jaren uitgevoerde analyses continueren, zie aldaar (link hier boven). Echter, toen ik deze maal weer zo'n in feite eenvoudig, volautomatisch uit de primaire bestanden te extraheren cumulatieven lijstje, en de realisaties per kalenderjaar opvroeg, kreeg ik ditmaal van RVO nul op rekest. Met als motivatie (mijn vetdruk):

"... hoewel uw suggesties gewaardeerd worden ... kan ik u niet toezeggen dat we deze ook daadwerkelijk gaan opvolgen. Het is ook niet de bedoeling dat RVO voor elke situatie maatwerk publiceert, de cijfers zijn immers voor algemeen gebruik. Daar kan wel eens een uitzondering op worden gemaakt, maar het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat we aan elk verzoek gehoor geven. Uw verzoek kan ik dus niet honoreren, en u zult het dus moeten doen met de informatie zoals deze is gepresenteerd."

Wat dus impliciet inhoudt, dat we vermogens-data van de SDE regeling, zelfs op aanvraag geanonimiseerd in cumulatieven, op onze buik kunnen schrijven. En we dus maar moeten afwachten, of daar überhaupt nog iets over gepubliceerd zal gaan worden. Áls dat al zou geschieden, dan vermoedelijk in de "Monitor Zon-PV", voor 2024 voor het laatst verschenen, maar die verschijnt maar 1 maal per jaar, in het najaar, en is beslist niet zo detailrijk over de SDE regelingen zoals in de kwartaal rapportages tot april 2026.

Dat houdt dus ook in dat álle afgeleide berekeningen, waarbij vermogen een essentieel basis element vormt (gemiddelde vermogen per beschikking, per regeling, en evoluties daarvan) niet meer gemaakt kunnen worden, en dat dus een aanzienlijk deel van de jarenlange rapportages van Polder PV niet meer kan worden gecontinueerd.

U kunt zich wellicht voorstellen, dat Polder PV, die zich al vele jaren druk maakt omtrent de talloze drama's rond de PV statistieken in Nederland, hier inmiddels behoorlijk giftig van wordt...

---

Resultaten status SDE regelingen 1 juli 2026

Blijft over wat er nog aan magere resultaten uit het gepubliceerde maandrapport ge-extraheerd kan worden, daar ga ik nu, in deze "uitgeklede analyse", op in.

Deze nieuwe grafiek geeft de evolutie weer van de status updates van de accumulatie van alle gerealiseerde SDE beschikkingen voor zonnestroom, sinds begin 2020. Elke kolom is een stapeling van alle SDE regelingen, van SDE 2008-2010 (blauwe tinten), de omvangrijke hoeveelheid onder de SDE "+" regimes (SDE+2011 tm. SDE+2020 I, rode-gele tinten), en bovenaan, de recentere SDE "++" regelingen (SDE++2020 II tm. SDE++2024, groene tinten). De resultaten voor de laatst toegevoegde update, van 1 juli 2026, vindt u helemaal rechts.

Zeer duidelijk is, voor de cumulatie van de aantallen beschikkingen die zijn gerealiseerd ("ja-vinkje" in de RVO overzichten), dat er een flinke groei plaatsvindt tot het voorjaar van 2025 (van 18.489 gerealiseerde beschikkingen in de update van januari 2020 naar 30.623 exemplaren in april 2025), maar dat bij de overgebleven realisaties in de RVO bestanden sindsdien weer een duidelijk neergaande lijn is te zien. Tot nog maar 27.161 exemplaren begin juli 2026 (5,6% minder dan begin april 2026). Hoe komt dat?

Dit is het gevolg van het feit, dat, net zoals bij de databank van VertiCer (laatste update tm. juni 2026, in 2 delen, alhier), de status bij RVO het netto resultaat is van nieuw bijgeschreven realisaties in een bepaalde periode, minus het aantal uitschrijvingen dan wel "vervallen beschikkingen". Jarenlang zijn er vele duizenden ooit toegekende beschikkingen vervroegd af- danwel uit-geschreven, vanwege een complex aan redenen (slecht onderbouwde aanvraag, dak ongeschikt, dak eigenaar niet (meer) akkoord, netcapaciteit niet meer toereikend bij start planning bouw, daardoor veroorzaakte dreigende overschrijding van de gedoogde realisatie datum voor het project, business-case niet (meer) rond te krijgen, gestegen kosten, andere veranderde marktomstandigheden, etc., etc.). Dat was de hoofdoorzaak, dat de basis voor de overgebleven volumes steeds kleiner werd. Deze ontwikkeling is echter jaren lang volledig gemaskeerd door het feit dat er, tegelijkertijd, óók heel erg veel nieuwe projecten daadwerkelijk werden gerealiseerd. Die groei was jarenlang zo groot, dat het totaal aan (netto overgebleven) realisaties, zoals in de grafiek getoond, elke rapportage weer toenam.

Bestand SDE erodeert snel

We zien de laatste rapportages inmiddels, dat de ook al vele jaren durende "erosie" bij de eerste drie SDE regelingen (blauwe kolom segmenten), die ook altijd cijfermatig zijn onderbouwd en getoond door Polder PV in zijn ruim vijftig rapportages over de SDE regelingen, nu een hoog niveau heeft gekregen. Talloze van die oudere SDE projecten, hebben hun maximale subsidie periode (meestal 15 jaar) achter de kiezen, en velen daarvan zijn ook actief uitgeschreven uit de RVO databank, en dus niet meer zichtbaar. Het zegt echter niets over eventuele gecontinueerde exploitatie van onderhavige projecten, mede vanwege het feit dat de meeste goed aangelegde PV systemen een véél langere levensduur hebben. Ook al verdwijnen ze uit de RVO bestanden (en ook uit deze grafiek), ze kunnen beslist nog verder worden ge-exploiteerd door de eigenaren. Al is er verder geen enkel "zicht" op dergelijke situaties, dat wordt namelijk helemaal niet bijgehouden in Nederland ...

Sinds begin 2020 is van de eerste drie SDE regelingen aan gerealiseerde beschikkingen medio 2026 nog maar ruim de helft (52,4%) over in de bestanden van RVO, de rest is daar al uitgeschreven.

De sterk neerwaartse curve voor deze 3 eerste SDE regelingen is de belangrijkste oorzaak, dat het netto overgebleven totale volume van álle SDE regelingen (tm. SDE 2024) al langere tijd ook duidelijk neerwaarts bijgesteld wordt, bij elke nieuwe update.

Bestand SDE "+" na piek weer wat kleiner wordend

We zien de totale netto aantallen gerealiseerde beschikkingen onder de SDE "+" regimes (rode tot geel gekleurde kolom segmenten) in dit overzicht rap groeien, van 8.545 exemplaren in de update van begin 2020 (SDE 2011 tm. eerste 40 exemplaren voor SDE 2019 I), naar maximaal 19.261 stuks, voor alle betreffende 14 SDE "+" regelingen, in de update van 1 januari 2025. Daarna neemt ook bij deze serie regelingen het netto overgebleven volume weer wat af, door uitschrijvingen van gerealiseerde projecten uit de RVO databank, tot er in de update van juli 2026 nog maar 18.998 zijn overgebleven. Dat is nog wel 99% van het genoemde piek volume voor de SDE "+" projecten.

Bestand realisaties SDE "++" nog vrij klein, wel continu doorgroeiend

Realisaties uit de eerste SDE "++" regeling, de najaarsronde van SDE 2020, verschijnen vanaf de RVO update van 1 oktober 2020, gevolgd door de latere regelingen onder dat regime (groene kolom segmenten). Stapsgewijs nemen de volumes toe, om in de update van juli 2026 voorlopig te eindigen op 2.956 exemplaren, al 57 maal het eerst bekende volume. De verwachting is dat hier nog veel gerealiseerde beschikkingen aan zullen worden toegevoegd. Wel is duidelijk, dat het enorme gerealiseerde volume onder SDE "+" beslist niet gehaald zal gaan worden, ook al omdat bij de aantallen beschikte aanvragen al jaren een sterk neerwaartse trend zichtbaar is (netcongestie en felle competitie om de subsidie miljarden met talloze andere CO2 verminderende technologie platforms).

Dynamiek totaal anders dan bij capaciteit

De hier getoonde dynamiek bij de cumulaties van de overgebleven aantallen is compleet anders dan bij de capaciteiten, zoals bekend tot en met de update van 1 april 2026. Daar zijn de totale realisaties continu toegenomen, al is wel degelijk ook daar het volume onder met name de oudste 3 SDE regelingen duidelijk afgenomen. Omdat het in die eerste regelingen echter sowieso om zeer lage totale capaciteiten is gegaan (zie de flinterdunne schijfjes helemaal onderaan de capaciteitsgrafiek in genoemde update), vallen die verliezen totaal in het niet bij de zeer grote capaciteits-volumes die latere realisaties in de SDE "+", en SDE "++" regelingen hebben toegevoegd. Met andere woorden, terwijl bij de aantallen realisaties het netto totaal volume duidelijk aan het afnemen is, was die bij de capaciteit jaren lang continu door gegroeid. Dit is het gevolg van de voortdurende, enorme schaalvergroting van gerealiseerde projecten, met name binnen de diverse SDE regimes. Die schaalvergroting vindt zowel plaats op daken (met name grote distributie centra e.d.), als in het veld.

---

Details bij verliezen aantallen beschikkingen

Per SDE regeling zijn wel weer het aantal uitgeschreven beschikkingen sinds de vorige update (april 2026) te bepalen. Helaas niet meer voor de capaciteit, daar is niets zinnigs meer over te melden, omdat die cijfers niet meer door RVO worden verstrekt (zie de april 2026 update voor het laatste staatje op dat vlak). Uitschrijving wil zeggen: niet meer aanwezig in het RVO databestand. Dat kan meerdere oorzaken hebben, zoals een ramp (brand, storm), waarna besloten zou kunnen zijn om geen nieuw of vervangend project meer aan te leggen (en actief uit te schrijven bij RVO), een actief besluit om geen beroep meer te doen op de SDE subsidie (ander verdienmodel o.i.d., nieuwe eigenaar van het gebouw die de regeling laat voor wat die is), of, in de meeste gevallen, verlopen van de maximale subsidie termijn incl. eventueel bonus jaar (max. 16 jaar bij PV). Dit alles dan wel, gepaard gaand met actieve uitschrijving bij RVO. Wat verder niets zegt over eventuele continuering van de exploitatie zonder SDE subsidie.

• SDE 2008 verloor in de update van 1 juli 2026 voor de oudere regelingen weer een grote hoeveelheid van 637 beschikkingen (na de update van oktober 2025 het grootste verlies voor SDE 2008). Dit zijn grotendeels residentiële, of kleine projecten achter andersoortige kleinverbruik aansluitingen. En betreft hoogstwaarschijnlijk verder gaande uitval van oorspronkelijk beschikte eerste SDE projecten bij de afloop van de 15-jarige subsidie periode. Over capaciteit wijzigingen is niets meer bekend gemaakt (ook voor de volgende regelingen niet)
• SDE 2009 478 (!) beschikkingen minder (grootste kwartaal"verlies" tot nog toe)
• SDE 2010 376 (!) beschikkingen minder (grootste kwartaal"verlies" tot nog toe)
• SDE 2011 24 beschikkingen minder
• SDE 2013 7 beschikkingen minder
• SDE 2014 6 beschikkingen minder
• SDE 2016 I 3 beschikkingen minder
• SDE 2016 II 16 beschikkingen minder
• SDE 2017 I 26 beschikkingen minder
• SDE 2017 II 27 beschikkingen minder
• SDE 2018 I 12 beschikkingen minder
• SDE 2018 II 25 beschikkingen minder
• SDE 2019 I 5 beschikkingen minder (maar nog steeds "dubbelaar zonnepark" onterecht aanwezig)
• SDE 2019 II 4 beschikkingen minder
• SDE 2020 I 14 beschikkingen minder
• SDE 2020 II 9 beschikkingen minder
• SDE 2021 13 beschikkingen minder
• SDE 2022 2 beschikkingen minder
• SDE 2023 90 beschikkingen minder
• SDE 2024 15 beschikkingen minder

In bovenstaand overzicht blijkt de afvoer van aantallen beschikkingen wederom, net als in de voorlaatste updates, als een normale gang van zaken te zijn opgetreden, de meeste regelingen zijn weer beschikkingen (en, ongetwijfeld, maar getalsmatig niet meer bekend gemaakt, capaciteit) kwijtgeraakt. Record houder voor de aantallen is wederom de oudste SDE regeling, SDE 2008, met een nieuwe uitschrijving van 637 beschikkingen in een kwartaal tijd. Daarmee zijn er, van de oorspronkelijk toegekende 8.033 exemplaren, inmiddels nog maar 1.465 over, die kennelijk nog staan ingeschreven bij RVO. Het overgebleven volume is nu zelfs al lager dan de overgebleven 2.233 exemplaren bij SDE 2010, wat echter ook al met een aardig verlies werd geconfronteerd (zie tabelletje hierboven).

Opvallend in de basis-lijst van RVO is, dat nu voor de derde maal een onterecht opgevoerde "dubbelaar" (zonnepark Broekstraat) voorkomt. Ik heb deze inmiddels gemeld bij het Agentschap, er zou door de data specialisten naar gekeken worden ...

De totale, netto uitval t.o.v. de vorige update betreft een volume van 1.789 beschikkingen, ruim drie maal het verlies in de april 2026 update (582 exemplaren verdwenen). Hierbij is genoemde anomalie (de "dubbelaar") weer niet meegenomen. Dit is echter niet het hoogste uitval volume. In de update van 1 april 2022 ging een bizar hoog, historisch volume van 4.062 beschikkingen verloren.

In de volgende grafiek heb ik de verliezen van de aantallen beschikkingen in de loop van de tijd zichtbaar gemaakt, per SDE regeling. De grafiek voor capaciteiten is niet meer bij te werken, aangezien die data niet meer zijn gepubliceerd, zie daarvoor het exemplaar in de april 2026 update.

---

Aantallen beschikkingen per SDE regeling - uitval in beeld

In de hierboven weergegeven grafiek wordt de evolutie van de overgebleven aantallen SDE beschikkingen voor PV projecten in de loop van de tijd vervolgd, per regeling, en met een markering per peildatum, beginnend op 1 januari 2020. Toen waren de meeste SDE regelingen al langer "actief". Later actief geworden regelingen zijn, vanaf de peildatum dat er voor het eerst data van bij RVO verschenen, met een eigen kleurstelling opgenomen, van SDE "+" 2019 II tm. SDE "++" 2024.

Sommige SDE regelingen kenden slechts geringe volumes beschikkingen en/of het verloop is zeer gering in de loop van de tijd. Maar er zijn meerdere SDE regelingen waarbij de verliezen groot, tot zelfs catastrofaal zijn geweest. De meest impact hadden de uitschrijvingen onder SDE 2020 I, waarvoor de overgebleven volumes in de getoonde periode onderuit gingen, van 6.882 naar nog maar 2.383 beschikkingen, begin QIII 2026. Er was toen nog maar minder dan 35% over van de beginwaarde in de grafiek. Ook de aantallen in andere "recente" regelingen, eroderen sterk, wat voor een belangrijk deel te maken heeft met de overal optredende netcongestie, die realisatie van veel nieuwe projecten onmogelijk maakt. Meestal omdat de periode waarin de beschikking verzilverd moet worden te kort is geworden in combinatie met andere factoren.

Let ook op de structurele, voortgaande uitholling van het aantal overgebleven exemplaren onder de oudste regeling, SDE 2008. Waarvan de uitschrijving bij RVO sinds het 2e kwartaal van 2024 al in de versnelling leek te zijn gegaan. En in de 4 laatste updates een zeer forse neerwaartse trend laat zien, met talloze nieuwe "uitschrijvingen" uit de RVO databank. Bij de SDE 2009 en SDE 2010 zijn nu ook duidelijke dips in de curves te zien, met veel uit de databank verdwenen project realisaties als oorzaak. Ook laat, opvallend, de vrij recente regeling SDE 2023, al een merkbaar neerwaartse trend zien. Wat laatstgenoemde regeling betreft, zal dat zeker om problemen met aansluiting aan het net zijn gegaan, waardoor de ontwikkelaars nogal wat projecten hebben moeten staken, vermoedelijk omdat de realisatie datum niet meer gehaald kon worden.

In de update van oktober 2025 is ook voor het eerst SDE 2024 opgenomen, die niet zeer veel beschikkingen had verzilverd voor solar, en die in dit diagram rechtsonderaan zichtbaar is geworden, met nog weinig geregistreerd verlies.

Verlies percentages

Wat de totale aantallen verloren gegane beschikkingen betreft, zijn de procentuele "verliezen" (lees: uitschrijvingen) momenteel het hoogst: onder de 3 SDE regelingen SDE 2008 (-81,8% t.o.v. oorspronkelijk beschikt), onder de 14 SDE "+" regelingen SDE 2012 (-72,7%), resp. onder de 5 SDE "++" regelingen SDE 2021, die met 70,5% verlies de vorige "kampioen", SDE 2020 II (-67,9%), in negatieve zin heeft ingehaald. Voor de capaciteiten zijn deze helaas niet meer actueel bepaalbaar vanwege de door RVO geschrapte basis data. Voor de laatste stand van zaken, zie de tabel in de 1 april 2026 update.

Het allergrootste deel van de omvangrijke verliezen betreft beschikkingen voor dakgebonden projecten. Toekenningen voor grondgebonden en/of drijvende zonneparken werden in een lange periode zelden terug getrokken, omdat er door ontwikkelaars vaak al veel geld in de plannen was gestoken, er al vroeg netcapaciteit was gecontracteerd met de regionale netbeheerder, en er een grondige (soms zelfs jaren lange) voorbereiding had plaatsgevonden. De meeste grondgebonden projecten met SDE beschikking(en) die in het verleden waren gestaakt, en die Polder PV in een apart overzicht bijhoudt, betreft kleinere projecten, met enkele honderden kWp tot een paar MWp in de oorspronkelijke plannen. Hier is voor het eerst in de update van oktober 2023 verandering in gekomen, toen een behoorlijke hoeveelheid grotere zonnepark beschikkingen waren ingetrokken, en waarvan destijds door Polder PV werd gehoopt, dat ze onder iets minder ongunstige condities, onder SDE 2023 opnieuw konden indienen. Uit een recente analyse van de gepubliceerde SDE 2023 regeling blijkt inderdaad, dat vrijwel het gehele volume aan toen ingetrokken grondgebonden projecten, daadwerkelijk weer een (of meer) beschikkingen onder SDE 2023 hebben weten te verzilveren (analyse PPV).

Desondanks staat er in de "afvoer" map van Polder PV inmiddels ook al een fors volume aan - deels SDE beschikte - zonnepark plannen. In de omvangrijke zonnepark update van begin 2026 is Polder PV daar wederom kort op ingegaan.

12,0 miljard Euro uit boeken verdwenen en/of misgelopen

In vergelijking met de oorspronkelijk toegezegde maximaal haalbare budgetten voor alle toegenende SDE beschikking, is reeds een enorme hoop potentieel beschikbaar subsidiegeld verdwenen. Dit heeft drie oorzaken. Ten eerste zijn er reeds vele duizenden beschikkingen actief ingetrokken om een veelheid aan redenen. Ten tweede, zijn veel toekenningen uiteindelijk door RVO ongeldig gemaakt, omdat de projecten niet binnen de gestelde termijn en voorwaarden gerealiseerd konden worden. Ten derde, is er al een flinke toename van actief bij RVO uitgeschreven project beschikkingen, waarvoor de 15 jaar (plus evt. bonus-jaar) subsidie termijn is verstreken. En, ten vierde, zijn heel veel beschikkingen, soms veel, kleiner uitgevoerd, dan waarvoor oorspronkelijk capaciteit werd toegekend. Met een neerwaartse bijstelling van de capaciteit, wordt ook het maximaal haalbare subsidie bedrag voor de betreffende beschikking in negatieve zin aangepast (als alle administratie volgens de boekingsregels verloopt).

Dit alles leidt ertoe, dat er veel minder geld, grotendeels al toegekend voor daadwerkelijk gerealiseerde productie, is, of nog wordt uitgekeerd aan de (overgebleven) PV projecten onder de verschillende SDE regimes.

Alle beschikte (overgebleven) PV projecten tm. SDE 2024 hebben een maximale subsidie claim van, inmiddels, ruim 14,3 miljard Euro (over een periode van maximaal 15 jaar exclusief "banking year"), tm. SDE 2022 is dat momenteel nog ruim 13,3 miljard Euro. In de versie van 1 april 2026 was het overgebleven maximale subsidie bedrag tm. SDE 2022 nog ruim 13,5 miljard Euro, waarmee inmiddels alweer maximaal 226 miljoen Euro in een kwartaal tijd is uitgeschreven, dan wel verdampt voor de sector. In de vorige update was dat nog 150 miljoen Euro. In april 2022 was er een catastrofaal verlies van zelfs 1.284 miljoen Euro vanwege de enorme hoeveelheid (rooftop) beschikkingen die toen met name voor de SDE 2020 I regeling verloren gingen.

Oorspronkelijk is er vanaf SDE 2008 tot en met SDE 2024 voor zonnestroom maximaal voor zo'n 26,3 miljard Euro aan subsidie toekenningen uitgegeven door RVO en haar voorgangers. Gezien bovenstaande cijfers, hebben de zonne-energie branche, en de talloze niet aangesloten binnenlandse en buitenlandse organisaties die ook PV projecten ontwikkelen, in totaal al voor 12,0 miljard Euro aan potentieel niet ingevuld, is dat verloren gegaan, of zijn de oudere projecten niet meer zichtbaar in de cijfers, omdat ze bij RVO zijn uitgeschreven.

---

Realisaties - aantallen

Uiteraard staat tegenover het kolossale verlies aan potentieel ook een zeer groot volume aan daadwerkelijk gerealiseerde PV projecten via de diverse SDE regelingen. Maar de toevoegingen per kwartaal zijn niet meer te vergelijken met die in de "gouden jaren" 2018-2022. In de april 2026 update werden nog 69 nieuwe realisaties toegevoegd, in het afgelopen kwartaal tm. eind juni 2026 waren het er nog maar 55, verdeeld over de laatste 4 SDE "++" regelingen (6, 10, 34, en 5 nieuwe exemplaren voor SDE 2021 tm. SDE 2024). In de april update was de toegevoegde nieuw gerealiseerde, beschikte capaciteit nog 243 MWp, vanaf de juli 2026 update is daar slechts naar te raden, omdat alle vermogens-data zijn ge-elimineerd uit de publieke lijst van RVO (zie ook introductie). Daarbij komt ook nog de complicatie, dat van veel project beschikkingen, de capaciteit door RVO neerwaarts wordt aangepast als de betreffende projecten zijn opgeleverd. Een trend die ik al jaren signaleer, talloze aangevraagde projecten worden uiteindelijk, soms veel, minder groot gerealiseerd dan waarvoor oorspronkelijk is toegekend. Dat heeft grotendeels te maken met de overgebleven beschikbare netcapaciteit op de betreffende lokaties: vaak kan het oorspronkelijk geplande grote project niet worden gerealiseerd, en wordt er in veel gevallen dan maar een kleine(re) installatie aangelegd. Wellicht in de hoop dat er later alsnog kan worden uitgebreid.

Het absolute record bij de capaciteit nieuwbouw was te vinden in de update van 4 januari 2021, toen er netto 891 MWp werd toegevoegd aan de SDE data bij RVO. In eerdere regelingen werden hogere aantallen beschikkingen gerealiseerd, maar die waren per stuk flink kleiner, dan wat er tegenwoordig gemiddeld genomen wordt opgeleverd vanuit de SDE regelingen.

Met alle SDE regelingen bij elkaar, was het in de update van 1 januari 2024 voor het eerst in de geschiedenis, dat er meer dan dertigduizend toekenningen de status "realisatie" hadden bereikt, en die niet om een of andere reden weer waren afgevoerd uit de RVO databank. In de vorige 3 en huidige updates is dat door de forse netto negatieve groei weer afgenomen, naar inmiddels 27.161 overgebleven exemplaren (zie eerste grafiek in dit artikel), en zal het niveau van dertigduizend overgebleven beschikkingen niet meer kunnen worden behaald gezien de voortgaande, forse uitval van gerealiseerde beschikkingen. De bescheiden nieuwbouw van projecten uit de SDE "++" regimes zal dat tij niet kunnen keren.

---

Potentieel vermogens-volume - voor het eerst netto negatieve groei?

Om, voor medio 2026, resp. voor de toename in het tweede kwartaal van 2026, toch een poging te doen om het opgestelde, gerealiseerde vermogen te kunnen bepalen, hebben we de oorspronkelijke capaciteits-cijfers nodig, die RVO echter niet meer publiceert. Zouden we uitgaan van de cijfers voor de update van 1 april jl., een accumulatie van 13.853 MWp, bij een maximaal uit te keren subsidie van 12,97 miljard Euro, zou dat grofweg neerkomen op een kengetal van 936.141 Euro per MWp (max. haalbare subsidie). Passen we dat kengetal toe op de nu actuele, overgebleven 12,89 miljard Euro voor de update van 1 juli 2026, zou, volstrekt theoretisch, het geaccumuleerde beschikte gerealiseerde vermogen toen neergekomen kunnen zijn op 13.768 MWp. Hierbij dient een belangrijke disclaimer te worden opgenomen, want de dynamiek van zowel de nieuw ingeschreven (gerealiseerde) projecten (meestal grotere installaties), als de in de tussentijd uit de RVO databank uitgeschreven installaties (veelal wat kleinere projecten), kan nogal verschillend zijn, in de loop van de tijd. Dat heeft onherroepelijk invloed op de hoogte van de diverse getallen, en dus ook op de uitkomsten van zo'n berekening. Ergo, het "kengetal" van april toepassen op dat van juni, om het resterende gerealiseerde vermogen te berekenen, is risico-vol, de dynamiek van genoemde volumes kan beslist verschillen in de diverse periodes.

Als we bovenstaande kritische overwegingen terzijde schuiven, en de berekende 13.768 MWp als "goede benadering" zouden beschouwen, zou dit voor het eerst in de SDE historie resulteren in een negatief, netto nieuw toegevoegd vermogen van (13.768-13.853 =) -85 MWp. Dit zou voor het eerst zijn, dat ook bij de capaciteit inmiddels een "netto negatieve groei" van de in de databank van RVO overgebleven populatie met gerealiseerde PV project beschikkingen tussen twee kwartaal rapportages zou zijn opgetreden, als de hierboven weergegeven "terug rekening" hout snijdt. Bij de aantallen overbleven projecten is dit al veel langer het geval (eerste grafiek in dit artikel). Een vergelijkbare situatie zien we al heel lang in de databank van VertiCer, die uitsluitend gecertificeerde PV projecten kent, en wat al jaren met negatieve groei cijfers wordt geconfronteerd op maandelijkse basis, zowel bij de aantallen, als bij de capaciteiten.

Disclaimer extra

Let hierbij ook altijd op, dat de "capaciteit" (deze update berekend als 85 MWp negatieve groei t.o.v. het april rapport, excl. de zonnepark dubbelaar blunder van RVO), beslist niet het daadwerkelijke, fysiek gerealiseerde volume is, of hoeft te zijn. RVO geeft dat namelijk in de meeste gevallen niet op. Zoals meermalen gesteld, heb ik van talloze projecten met SDE subsidies fors verschillende opgeleverde capaciteiten in mijn spreadsheet staan, die soms wel tot 30% kunnen afwijken van het capaciteit cijfer getoond in de RVO lijsten. Zowel afwijkend naar boven, als naar onder. RVO stelde de laatste paar jaar wel frequent de opgevoerde toegekende projecten middels (neerwaartse !) correcties bij t.o.v. de eerder beschikte volumes. Ze noemen dat "vrijval", maar ze beperken, erg vreemd, het tellen daarvan tot project beschikkingen waarvan de realisatie minder dan 90% bedraagt t.o.v. de oorspronkelijke beschikking ("gedeeltelijke vrijval" van capaciteit, wat 5% van de totale vrijval zou zijn geweest in 2024 [totaal = grotendeels ingetrokken beschikkingen + "gedeeltelijke vrijval"], zie Monitor 2025). Daar staat tegenover, dat voor projecten die groter worden uitgevoerd dan waarvoor staat beschikt, zeker in het verleden vaak gesignaleerd, RVO de beschikte capaciteiten vrijwel nooit aanpast in hun overzichten. Bovendien kunnen we nog heel wat meer neerwaartse bijstellingen gaan verwachten van reeds opgeleverde projecten, omdat informatie over feitelijke realisaties pas (zeer) laat op de RVO burelen kan arriveren. Die correcties verschijnen dan pas achteraf, in toekomstige updates.

Bovenstaande zal steeds moeilijker te traceren zijn, omdat vanaf de update van 1 april 2026, de individuele beschikte vermogens per beschikking niet meer worden gepubliceerd, alleen nog maar de maximale subsidiebedragen die van toepassing zijn ...

Dit alles, ook nog zonder de nieuwe projecten die géén SDE beschikking(en) hebben, maar die wel degelijk worden gerealiseerd. Ook daarvan heeft Polder PV al een forse, nog immer groeiende hoeveelheid in zijn project overzichten, die dus niet in de RVO records voorkomt. Ergo: de "betekenis" van de SDE populatie, is ook al enige tijd aan het eroderen, nogal wat nieuwe projecten worden immers al langer zonder SDE opgeleverd. En zijn dus helemaal niet bekend bij RVO.

Voor de details van alle wijzigingen en "overgebleven" aantallen bij de verschillende categorieën, en de diverse SDE regelingen, zie de volgende tabel hier onder. Hierin zijn alle vermogens-gerelateerde cijfers grijs gemaakt (laatst bekende status: update 1 april 2026), voor de aantallen zijn de huidige, nieuwe cijfers voor de update van 1 juli 2026 gebruikt.

---

Progressie bij de deel-dossiers van de SDE regelingen - update 1 juli 2026

Voor uitgebreide toelichting bij de (inhoud van de) tabel, zie artikel met analyse status 3 april 2017, en details tot en met de update voor april 2026 (laatste vermogens-data beschikbaar) in het artikel van 30 april 2026.

^^^
KLIK op plaatje voor uitvergroting (komt in apart tabblad ter referentie, naast tabblad met tekst artikel)

In deze regelmatig door Polder PV ververste hoofd-tabel alle relevante bijgewerkte zonnestroom cijfers voor de aantallen en de Megawatten voor alle (bekende) SDE regelingen, waarbij de vijfde SDE "++" ronde (SDE 2024) in de update van oktober 2025 was toegevoegd, met inmiddels al enkele realisaties. De tabel bevat verder de actuele cijfers voor de aantallen projecten van de update van 1 juli 2026 voor alle oudere regelingen. Alle capaciteit gerelateerde data zijn van de laatst beschikbare update, 1 april 2026, daarna zijn deze gegevens NIET meer door RVO wereldkundig gemaakt ...

Links de oorspronkelijk beschikte volumes, in rood de actuele status van wat RVO met de huidige (detail) update nog in portfolio heeft staan, in blauw de daar uit resulterende, verloren gegane hoeveelheden t.o.v. oorspronkelijk toegekend. In groen volgen de fysieke volumes, volgens administratieve normen van RVO geldende "opgeleverde" (gerealiseerde) project beschikkingen. De laatste vier kolommen betreffen de overgebleven hoeveelheden, nog in te vullen (of t.z.t. af te voeren) beschikkingen van de betreffende SDE regimes. Ook wel: de projecten "pijplijn" genoemd.

Record hoeveelheden bij de oorspronkelijk toegekende beschikkingen vinden we bij SDE 2008 resp. SDE 2009 voor aantallen resp. capaciteit, onder de latere SDE regimes bij SDE 2020 I voor de aantallen, resp. voor SDE 2021 voor de toegekende capaciteit.

SDE 2022 - SDE 2024

Zowel de SDE 2022 als SDE 2023 hebben bij de oorspronkelijke toekenningen geen records gebroken, mede omdat de competitie met andere CO2 verminderende modaliteiten fel was, er al langer structurele netproblemen zijn waardoor in veel gevallen er geen aanvraag voor grote projecten gedaan kunnen worden in veel locaties, omdat de eisen voor zonnestroom projecten steeds stringenter zijn geworden, én omdat de kostprijzen tijdelijk waren gestegen i.p.v. gedaald.

Volgens de Kamerbrief voor SDE 2022 zouden er oorspronkelijk 1.505 beschikkingen voor PV projecten zijn afgegeven, goed voor 1.913,1 MWp, maar bij RVO bleken oorspronkelijk iets hogere volumes te zijn genoteerd, waar verder niets over is geventileerd op de sites van Min. EZK of RVO (zie update juli 2023). Voor deze regeling zijn vanaf een vorige update de startwaarden bij RVO weergegeven onder de "oorspronkelijk beschikte volumes".

Voor SDE 2023 is er geen verschil tussen de opgaves in de betreffende Kamerbrief, en de eerste publicatie van de beschikkingen lijst door RVO.

Voor SDE 2024 zijn er voor zonnestroom projecten relatief weinig aanvragen binnengekomen, 319 stuks, met een gevraagd vermogen van 2.023 MWp (kamerbrief van Hermans / MinKGG, van 17 december 2024, webarchive link). In een tweede kamerbrief, van 6 juni 2025, ging de inmiddels demissionaire minister in op de status bij de beschikkingen. Voor het domein Elektriciteit was alles al door RVO nagekeken, zonnestroom heeft ondanks de felle concurrentie, en de moeilijke marktomstandigheden, een nog redelijk volume van 281 beschikkingen, resp. 1.792 MWp, toebedeeld gekregen. Waarbij met name de schaalvergroting als opmerkelijk mag worden bestempeld (gemiddeld 6,38 MWp per beschikking, bij de grondgebonden zonneparken zelfs gemiddeld 23,8 MWp per stuk!).

In het document "Eindstand SDE++ 2024" van RVO, uitgewerkt door Polder PV in zijn analyse van 10 september 2025, en verschenen ná de tweede kamerbrief, waren er opeens 2 beschikkingen méér opgetekend door de ambtenaren, en een verzameld vermogen van 1.851,3 MWp, duidelijk meer dan in genoemde kamerbrief. Echter, in het totaal overzicht van 1 oktober 2025, van dezelfde ambtelijke organisatie, wordt weer gewag gemaakt van de oorspronkelijke volumes, 281 afgegeven beschikkingen, met 1.792 MWp capaciteit. Het is onduidelijk waar dat tijdelijke verschil aan heeft gelegen. Het zou erg toevallig zijn, dat tussentijdse wegval van beschikkingen op precies de in de Kamerbrief genoemde volumes terecht zou zijn gekomen. Ik houd, naar analogie van de situatie onder SDE 2023, de oorspronkelijke RVO volumes als "startwaarden" aan voor de SDE 2024.

Wegval beschikkingen

In oranje veldjes heb ik in het blok "overgebleven beschikte volumes" bij de primaire data wederom aangegeven dat er negatieve wijzigingen zijn geweest t.o.v. de status in de voorgaande update, van april 2026. Bij de aantallen overgebleven beschikkingen zijn voor alle regelingen, op 2 na, de volumes inmiddels verder omlaag bijgesteld, er vindt dus een forse uitstroom van geregistreerde projecten plaats, en/of er zijn veel beschikkingen alsnog ingetrokken. Details over de weg gevallen hoeveelheden capaciteit zijn niet meer voorhanden (grijs gemaakte waarden = status 1 april 2026).

Niet zichtbaar is het feit dat nog steeds zonnepark Broekstraat in Gelderland dubbel is opgevoerd in de huidige update. Deze evidente fout is inmiddels door Polder PV gemeld bij RVO. Daarmee zal een extra beschikking onder SDE 2019 I gaan uitvallen (alsmede de daarmee gepaard gaande, maar niet meer "zichtbare" capaciteit).

Over commentaar op de teloor gegane hoeveelheden beschikkingen t.o.v. de oorspronkelijk toegekende volumes, verwijs ik naar de laatste update met beschikbare capaciteits-cijfers, die van 1 april 2026.

---

Grafiek update oorspronkelijke versus overgebleven aantallen beschikkingen

Om goed zichtbaar te maken wat de volumes aan teloor gegane (beschikte) aantallen zijn, heb ik in deze analyse wederom de volgende, bijgewerkte grafiek opgenomen. Voor de capaciteit kon die helaas niet meer worden gemaakt omdat RVO die, uiteraard ook aangepaste cijfers niet meer publiceert (zie de april update).

In bovenstaande grafiek links de stapel kolom met de aantallen oorspronkelijk uitgegeven PV beschikkingen, voor alle SDE (2008-2010), SDE "+" (2011-2020 I), resp. SDE "++" (2020 II-2024) regelingen. Met bovenaan de sommatie van wat ooit is uitgegeven voor solar: 62.811 beschikkingen tm. de recentelijk nieuw opgenomen SDE 2024. NB: het gaat hierbij niet om "projecten", omdat heel veel project sites meerdere beschikkingen hebben gekregen. In de rechter kolom de hoeveelheden die er in de RVO update van 1 juli 2026, tot en met SDE 2024, in totaal zijn overgebleven, als gevolg van voortdurende eliminatie van om wat voor reden dan ook weer verwijderde project beschikkingen uit de RVO database. Er zijn nu nog in totaal 27.822 beschikkingen over. Dat laatstgenoemde totaal cijfer is 44,3% van het oorspronkelijke toegekende volume (blauwe pijl). In de vorige update was dit percentage nog 47,1%, wat op een versnelling van de netto uitschrijvingen wijst. Ergo: ruim de helft, 55,7% van alle oorspronkelijk toegekende project beschikkingen is alweer verdwenen bij RVO. Bij de oudste regelingen betreft dit grotendeels uitschrijvingen, bij recentere exemplaren zijn de verliezen vooral te wijten aan grote hoeveelheden niet gerealiseerde projecten of om andere redenen weer ingetrokken beschikkingen.

Wat betreft de SDE "+" en opvolger regelingen, vallen de forse verliezen bij de populaire SDE "+" 2017-2018 regelingen hier op, en, recenter, onder SDE 2020 I, de eerste SDE "++" regeling, SDE 2020 II, en inmiddels ook SDE 2021: De hoeveelheid overgebleven beschikkingen is nog maar 34,6% onder SDE 2020 I. SDE 2020 II heeft haar zelfs in negatieve zin ingehaald, met nog maar 32,1% van oorspronkelijk beschikt volume. SDE 2021, de nieuwe "verlies kampioen", heeft die regeling ook in negatieve zin gevolgd, en zit nog maar op een resterend volume van 29,5%. Onder de oude 3 SDE regelingen zijn er de afgelopen jaren continu plukjes beschikkingen uitgeschreven, in vrijwel elke RVO update. Die volumes nemen de laatste tijd fors toe; in de huidige update is weer een verlies van 637 beschikkingen onder het SDE 2008 regime vastgesteld, de twee opvolgende regelingen raakten er ditmaal 478, resp. 376 kwijt. RVO besteedt vrijwel geen aandacht aan de wegval van die oudere, reeds lang geleden opgeleverde project beschikkingen. Van de oorspronkelijk uitgegeven 16.047 beschikkingen voor genoemde eerste drie SDE regelingen zijn er inmiddels nog maar 5.207 over (32,4%). Hoogstwaarschijnlijk heeft het verdwijnen van met name de oudere beschikkingen te maken met het verstrijken van de subsidie termijn (15 jaar vanaf 2008-2010 = 2023-2025), gevolgd door actieve uitschrijving bij zowel VertiCer, als bij RVO.

Voor de feitelijke realisaties t.o.v. de rechts weergegeven overgebleven beschikkingen, zie de desbetreffende grafiek, verderop.

---

Realisaties per kalenderjaar - status 1 juli 2026

RVO geeft bij de opgeleverde beschikkingen ook het jaar van oplevering weer, indien volgens haar administratieve normen aan alle voorwaarden daartoe is voldaan. Ook al strookt dit niet met de oplevering, zoals VertiCer die hanteert (sterker nog, RVO zet zeer vaak pas "ja" vinkjes, vele maanden nadat een project al lang groene stroom levert, vaak pas in het opvolgende jaar, of nóg later), het geeft wel een interessant doorkijkje naar de evolutie van de (beschikte) realisaties per kalenderjaar. Polder PV heeft daartoe in de update van januari 2024 een nieuwe grafiek gemaakt, met, per kalenderjaar van oplevering, de aantallen projecten, de cumulatieve beschikte capaciteit volgens RVO (MWp), en het gemiddelde capaciteit niveau per beschikking (kWp), volgens de publieke informatie van het Agentschap.

Omdat er, zoals al gezegd, een serieuze verslechtering van de statistiek voorziening is opgetreden, is het niet meer mogelijk om de vermogens per jaar voor de afzonderlijke beschikkingen meer in cumulatie te krijgen. Derhalve, kan ik alleen maar de grafiek met de aantallen beschikkingen weergeven. Die geef ik hier onder weer, met de data uit de 1 juli 2026 update. Voor de laatste grafiek met de capaciteit, zie het exemplaar in de update van 1 januari 2026. De geaccumuleerde capaciteit was toen nog 13.612 MWp.

In dit diagram zijn uiteraard niet de beschikkingen met "nee" vinkje opgenomen. Dat waren in de update van 1 juli 2026 661 overgebleven exemplaren. Weer flink lager dan in de vorige update (848 exemplaren over), vanwege de combinatie van tussentijds daadwerkelijk opgeleverde projecten, en de continue uitstroom van uitgeschreven project plannen (grotendeels vanwege intrekking van de SDE beschikking).

Uit deze grafiek resulteren de volgende waarnemingen:

De SDE beschikkingen zijn wat aantallen (blauwe kolommen) betreft eerst explosief gestegen, en stapsgewijs afgenomen, maar door forse uitval uit de eerste regelingen vertoont nu niet meer 2009 de eerste piek waarde (overgebleven nog maar 575 exemplaren, dat was in de 1 april 2025 update nog een piek van 2.587 stuks), maar, sinds de update van 1 juli 2025 was dat tijdelijk kalenderjaar 2010. Wat in de tussentijd uiteraard ook weer veel in dat jaar gerealiseerde beschikkingen kwijtraakte (1 juli 2025 nog 2.504 stuks, 1 april 2025 2.237 stuks, in de huidige update van 1 juli 2026 nog maar 1.393 exemplaren over). Met de grote uitstroom van beschikkingen voor realisatie jaren 2009 en 2010, heeft nu 2011 het stokje overgenomen met (nu nog) het hoogst overgebleven aantal beschikkingen bij de oudere regelingen, 2.037 exemplaren. De eerste 3 SDE regelingen, die in deze eerste jaren de grootste volumes hebben gerealiseerd, omvatten bijna uitsluitend residentiële mini-projectjes, op enkele uitzonderingen na, zoals het met tientallen SDE 2009 beschikkingen "gezegende" Klepperstee veldinstallatie project, opgeleverd in het voorjaar van 2012, en nog steeds figurerend in de huidige RVO update.

De "all-time low" werd onder het nieuwe SDE "+" regime bereikt in kalenderjaar 2014, met slechts 209 nieuwe (overgebleven) opleveringen dat jaar. Gelukkig was daar de zeer succesvolle SDE 2014, die voor nieuwe energie zorgde, en voor die tijd een record aantal toekenningen. Gaandeweg namen de volumes weer rap toe, uiteraard extra versneld door met name de enorme hoeveelheid beschikkingen voor de SDE 2016 en latere regelingen. De uiteindelijke max. kwam in Corona jaar 2020, met 4.506 opgeleverde, overgebleven beschikkingen dat jaar (weer 36 minder overgebleven t.o.v. de vorige update). Daarna gingen de volumes rap omlaag, grotendeels vanwege landelijk optredende congestie op de netten. Het realisatie tempo nam flink af, om in 2023 haar voorlopige dieptepunt te bereiken, momenteel 1.199 nieuw opgeleverde beschikkingen, althans, volgens de RVO administratie (4 meer dan in de vorige update).

In de update van 1 juli 2026 zijn inmiddels 665 opgeleverde beschikkingen aan kalenderjaar 2024 toegewezen, 279 exemplaren aan 2025, en ook 37 beschikkingen die in het eerste half-jaar van 2026 "officieel" zijn opgeleverd. Waar nog veel volume bij zal gaan komen in latere updates. Deels door grote administratieve vertragingen bij RVO zelf. Deels doordat opleveringen in 2026 veel later dit jaar, pas in het volgende jaar of zelfs later nog, doorgegeven zullen gaan worden.

Voor de capaciteiten, en, uiteraard, ook de gemiddelde capaciteit per realisatie, verwijs ik naar de beschouwingen in de update van januari 2026. De optellingen van de realisaties per kalenderjaar zijn niet meer te maken omdat deze essentiële data uit de huidige spreadsheet van RVO zijn verdwenen.

---

Vergelijking aantallen nieuwe beschikkingen RVO / projecten VertiCer per kalenderjaar

Om te kijken hoe de nieuwe opleveringen, zoals RVO die bijhoudt voor het SDE dossier, zich verhouden tot de gecertificeerde PV projecten, die TenneT/Gasunie dochter VertiCer (opvolger van CertiQ) registreert sedert er Garanties van Oorsprong worden uitgegeven in Nederland (2003), heb ik een update toegevoegd met een vergelijking tussen de meest recent beschikbare data van de twee instanties. De aantallen beschikkingen / projecten vindt u hier onder, wederom kon een zelfde exemplaar voor opgeleverde capaciteiten wegens het ontbreken van die informatie niet meer worden opgemaakt.

In dit diagram worden de uit de oudere CertiQ, en meer recente VertiCer updates ge-extraheerde aantallen nieuwe gecertificeerde PV-projecten per kalenderjaar (groene kolommen) vergeleken met de uit de vorige grafiek overgezette aantallen SDE beschikkingen die per jaar zouden zijn opgeleverd volgens de RVO administratie (oranje kolommen). Direct valt op, dat de aantallen bij de CertiQ/VertiCer data stelselmatig een stuk hoger liggen dan die voor de SDE beschikkingen bij RVO. De laatste liggen op niveaus tussen de 15% (2009) en 78% (2011), tot ruim 93% (2022) ten opzichte van die van VertiCer. In een eerdere update was de verhouding voor 2023 nog in het voordeel van de data van RVO, maar ook dat is het inmiddels, met de meeste recente data, in het voordeel van de cijfers van VertiCer omgeslagen, zoals in een voorgaande update al was voorspeld. Voor 2024 was de situatie ongeveer gelijk, maar met de meest recente cijfers is wederom het VertiCer dossier "leading" t.o.v. de huidige status bij de SDE realisaties bij RVO. Door de hoge uitstroom van project registraties in, met name, de oudste jaargangen bij RVO (huidige analyse), zijn de procentuele verschillen met de data van VertiCer in die jaren zelfs groter aan het worden. Dat is in de laatste updates vooral voor het jaar 2009 zeer duidelijk geworden. Waarbij natuurlijk ook gerealiseerd moet worden, dat zelfs het VertiCer dossier een netto verschil tussen instroom en uitstroom in een bepaalde periode vertegenwoordigt.

Voor 2025 en 2026 is de situatie nog lang niet duidelijk. Nu is er voor beide jaren nog een flinke "negatieve groei" zichtbaar in de VertiCer cijfers, maar dat trekt in latere updates altijd weer bij, zoals hun continu evoluerende historische data tonen. En kan flink positief gaan worden. Veel volume is nog helemaal niet bekend, bij zowel VertiCer, als het ver achter de feiten aan lopende RVO dossier, dus er is over deze jaargangen nog niet veel zinnigs te zeggen.

Blijft over de vraag: waar ligt het structurele verschil tussen de RVO en VertiCer data aan, in de eerdere jaargangen?

Bij RVO staan, in dit dossier, uitsluitend SDE beschikkingen geregistreerd. VertiCer verstrekt Garanties van Oorsprong, ook aan projecten zónder SDE subsidie (!). Daar staat dus sowieso meer volume (ook: aantallen projecten), en kennelijk is dat een behoorlijk, doch van jaar tot jaar wisselend volume.

Mogelijk is er, daarnaast, verschil in de wijze van "tellen". In theorie zou er bij RVO dan méér SDE aantallen kunnen staan dan bij VertiCer, als de laatstgenoemde alleen projecten "per aansluiting" of "per adresnummer" telt. Polder PV heeft immers al lang vastgesteld, dat er meer dan 1 SDE beschikking per adres / project locatie afgegeven kan zijn, wat bij verschil in wijze van "tellen" tot flinke discrepanties kan leiden. Het is echter nog het geheel niet duidelijk of zo'n theoretisch verschillende wijze van tellen tot genoemde, soms aanmerkelijke discrepanties (2009, 2020) bijdragen.

Een ander verschil is, dat bij RVO beschikkingen onherroepelijk uit de databank worden verwijderd als de subsidie periode is verstreken. Bij VertiCer kunnen Garanties van Oorsprong ook gewoon nog na de (SDE) subsidie periode verstrekt blijven worden, de installaties kunnen immers nog vele jaren worden ge-exploiteerd.

Ook zouden er, in theorie, verschillen bij zowel de aantallen als de capaciteiten kunnen ontstaan, bij het weer uitschrijven van projecten, uit de (publiek zichtbare) bestanden, zowel bij VertiCer, als bij RVO. We hebben in het huidige dossier van RVO al gezien, dat de uitstroom bij de oudste SDE regelingen nu al een flink tempo heeft gekregen, wat een extra complicerende factor is in de vergelijking tussen deze verschillende datasets. Het hangt maar helemaal af van de wijze van administratie, hoe e.e.a. uit zal pakken bij de (overgebleven) nieuwe volumes per kalenderjaar, bij beide instanties.

Feit blijft, dat VertiCer stelselmatig, structureel meer volume heeft staan bij de nieuwe aanwas per jaar, dan bij RVO. In ieder geval bij de aantallen.

Voor de vermogens, en de daarvan afgeleide gemiddelde vermogen per gerealiseerde beschikking, is geen zinnige vergelijking meer te maken. De data voor capaciteit ontbreken bij de beschikkingen vanaf de 1 april 2026 update van RVO. Zie aparte paragraaf in de update van januari 2026 voor een laatste exemplaar.

---

Actuele portfolio aan overgebleven SDE beschikkingen voor PV (zwarte sectie in tabel)

Dit alles (oorspronkelijk beschikt minus verloren gegane beschikkingen cq. realisaties) leidt tot een "overgebleven" pool aan beschikte projecten die nog opgeleverd moet gaan worden. Of, bij pech, tot extra verlies om wat voor reden dan ook. Zie de laatste, zwarte sectie in de tabel. Door de toevoeging van de beschikkingen voor SDE 2024 in een recente update, in combinatie met tussentijdse realisaties, en wegval, bij andere regelingen, is hier weer e.e.a. in gewijzigd.

Er zijn nog maar 7 nog niet ingevulde beschikkingen over onder de 2 laatste SDE "+" regimes. Die zullen weinig verschil gaan maken, gezien het feit dat de 14 beschikkingen die in de 1 april update nog over waren nog maar goed waren voor 35 MWp. Voor de 5 opvolgende SDE "++" regelingen resteren nu nog 650 openstaande beschikkingen, de grootste hoeveelheden voor SDE 2023 (282 exemplaren), resp. SDE 2024 (235 stuks). Wat daarvan nog zal overblijven, en wat uiteindelijk de werkelijk gerealiseerde capaciteit zal zijn / worden, is een nog niet te beantwoorden vraag, in een tijd met talloze problemen rond de invulling van dergelijke projecten.

---

Ratio SDE+/SDE ff.

Onderaan twee velden in de grote verzamel-tabel heb ik weer de ratio berekend van de officieel overgebleven beschikte volumes voor alle SDE "+" t.o.v. de oude SDE regelingen (rode veld), en dit herhaald voor de reeds door RVO als opgeleverd beschouwde project beschikkingen (groene veld). Die verhouding ligt, vanwege heftige toevoegingen van beschikkingen onder met name de laatste acht SDE "+" rondes, verminderd met de tussentijdse aanzienlijke hoeveelheden reeds verloren gegane exemplaren, inmiddels rond de 3,7 voor de aantallen overgebleven beschikkingen. In de update van juli 2017 was het slechts een factor 0,6. De SDE werd door duizenden particuliere toekenningen gedomineerd, en die was tot niet zo lang geleden bepalend voor deze inmiddels aardig "recht getrokken" verhouding. Bij de realisaties is die verhouding marginaal kleiner, een factor 3,6.

Bij de capaciteiten lag die verhouding precies andersom, omdat SDE "+" gedomineerd werd door talloze zeer grote projecten, maar deze kan vanwege het achterwege blijven van publicatie van de actuele vermogens-cijfers, niet meer worden bepaald. Ook de verhouding bij het af te leiden gemiddelde vermogen per beschikking is voor de capaciteit niet meer bepaalbaar.

Ratio SDE++/SDE+

Helemaal onderaan heb ik ook weer berekeningen gemaakt voor dergelijke verhoudingen tussen de beschikkingen en realisaties van de tot nog toe bekende 5 SDE "++" rondes (SDE 2020 II tm. SDE 2024). Omdat er veel meer volume onder SDE "+" is afgegeven dan tot nog toe onder SDE "++", is die verhouding telkens kleiner dan 1.

Bij de (overgebleven) beschikkingen is die verhouding SDE++/SDE+ bij de aantallen een factor 0,19 : 1, bij de realisaties 0,16 : 1. Bij de capaciteiten was die factor groter dan 1 : 1, een gevolg van de voortdurende schaalvergroting van aangevraagde en gerealiseerde projecten, maar ook hier is deze niet meer goed bepaalbaar vanwege de door RVO verwijderde vermogens-cijfers.

---

Verzamel grafiek alle SDE regelingen - Aantallen bij beschikkingen / realisaties

In deze paragraaf toon ik weer de meest recente versie van 1 van de 2 bekende "stapel grafieken" met de begin juli 2026 overgebleven volumes bij de beschikkingen (weergegeven in de grafiek hierboven), en bij de door RVO opgegeven "realisaties". Die vindt u hier onder.

Stapelgrafiek met links de kolommen stapel met de overgebleven (!!) hoeveelheden beschikkingen van SDE 2008 tm. SDE "++" 2024 (laatstgenoemde als smalle azuurblauwe segment bovenaan zichtbaar). In combinatie met de voortgaande uitval bij de oudere SDE regelingen, zien we momenteel een cumulatie in de resterende, overgebleven hoeveelheid van 27.822 toekenningen voor zonnestroom (project beschikkingen, vorige update: 29.611 exx.). Dat waren bij de ooit oorspronkelijk vergeven exemplaren nog 62.811 beschikkingen (zie tabel en de eerste grafiek), waarvan dus al een aanzienlijk deel in de (digitale) papiershredder is verdwenen. De rechter stapel kolom geeft de in de update van 1 juli 2026 door RVO formeel als "gerealiseerd" verklaarde hoeveelheden beschikkingen per regeling weer. Met als voorlopige cumulatie 27.161 beschikkingen gerealiseerd. Dat is wederom een flinke afname t.o.v. de voorgaande update (28.763 exx.), door een toegenomen aantal uitschrijvingen uit de RVO databank. Dit overgebleven volume is 97,6% van het overgebleven aantal "totaal overgebleven beschikt" (linker stapel) is. Weer een toename t.o.v. de 97,1% in de vorige update.

Goed is hier het grote verschil tussen de SDE 2019 II en SDE 2020 I regelingen te zien. De eerste had relatief zeer weinig beschikkingen, die gemiddeld per stuk echter wel "zeer groot" waren. De laatste SDE "+" regeling, 2020 I, had een record aantal aan gemiddeld genomen véél kleinere toekenningen, waar, ondanks de massieve uitval, nog steeds veel volume van over is. Bij de realisaties is de verhouding tussen de 2 regelingen vergelijkbaar met de nu actuele stand van zaken bij de overgebleven beschikkingen.

Daar bovenop zijn links de nieuwe volumes voor SDE 2020 II tm. SDE 2024 gestapeld. Van de laatste 3 regelingen zijn nog maar relatief weinig beschikkingen opgeleverd. "Onderin" de kolommen stapel is er tot en met SDE 2019 vrijwel geen activiteit meer, omdat al die oudere regelingen geen openstaande beschikkingen meer hebben, of nog maar een handvol (SDE 2019 II). Wel blijft er zeer regelmatig, en zelfs in toenemende mate, uitval bij de oudere SDE regelingen optreden. Voor de oudste regeling, SDE 2008, is deze wegval al zeer groot geworden. Met de 222 + 47 + 84 + 271 + 828 + 384 + 251 + 637 extra weggevallen beschikkingen uit de RVO bestanden in de vorige 7, en de huidige updates, zijn de resterende volumes inmiddels op een veel lager niveau beland, dan de ooit ruim 4 duizend exemplaren. Op momenteel 1.465 exemplaren, om precies te zijn.

Wederom is er geen informatie meer beschikbaar voor de actuele vermogens van de SDE regelingen. Voor de laatste grafiek met de status voor 1 april 2026, zie aldaar.

---